คุณเข้าวัดเพื่อ
 
PDF พิมพ์ อีเมล

วัดโคกสมานคุณ

พระอารามหลวง สังกัดปกครองคณะสงฆ์มหานิกาย เดิมเป็นวัดร้างตั้งอยู่หมู่ที่ ๑ ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เรียกกันว่า “วัดโคกเสม็ดชุน” ซึ่งอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอหาดใหญ่ประมาณ ๑ กิโลเมตร ทางการได้จัดขึ้นทะเบียนผนวกไว้กับที่ดินราชพัสดุ (สถานที่ราชพัสดุ คือบริเวณบ้านพักตำรวจภูธรและสถานีตำรวจภูธร และที่ตั้งห้องสมุดประชาชนของเทศบาลนครหาดใหญ่ และที่พักคนงานเทศบาลนครหาดใหญ่)

 

ทราบจากผู้เฒ่าเล่าว่า เป็นวัดร้างมาประมาณ ๓๐ปี เนื้อที่วัดมีรูปคล้ายกงฉากช่างไม้ประมาณ ๒๗ ไร่เศษ ในสมัยที่ทางรถไฟย้ายจากสถานีชุมทางอู่ตะเภามาตั้งที่สถานีชุมทางหาดใหญ่ ครั้งสมัยพระอุปัชฌาย์ปาน วัดคลองเรียน มีพระเณรที่เดินทางโดยสารรถไฟมาลงที่สถานีรถไฟชุมทางหาดใหญ่ ได้เห็นความลำบากในเวลามืดค่ำแล้วต้องเดินทางไปพักที่วัดคลองเรียนบ้าง วัดคลองแหบ้างหรือวัดท่าแซบ้าง จึงต้องการที่จะตั้งที่พักสงฆ์ในบริเวณที่วัดร้างเดิม เพราะมีเสาไม้แก่นเป็นหลักสีมาปรากฎอยู่ เสมือนที่ฝังลูกนิมิตรของวัดทั่วไปแต่ทางการได้ขึ้นผนวกที่วัดร้างไว้กับที่ดินราชพัสดุจึงมีความขัดข้อง  ท่านจึงเดินทางไปพบกับเจ้าคณะจังหวัดสงขลาเพื่อขอความกรุณา ให้ช่วยเหลือ

ทางเจ้าคณะจังหวัดสงขลาคือ ท่านเจ้าคุณพระราชเมธี  (ภายหลังย้ายไปอยู่ที่วัดบวรนิเวศวิหาร กรุงเทพฯเลื่อนเป็นพระรัตนธัช) ท่านเจ้าคุณรับรองว่าจะช่วยโดยถวายพระพร สมเด็จชาย (กรมหลวงลพบุรีราเมศ อุปราชมณฑลปักษ์ใต้ ในปลายปี พ.ศ. ๒๔๖๕)ปรากฏว่าได้ผล ทรงมีพระบัญชาให้หลวงทิพย์กำแหงสงครามที่เคยเป็นนายอำเภอมาตั้งแต่อำเภอยังมีชื่อว่า “อำเภอเหนือและใต้” เป็นนายอำเภอคนแรกของอำเภอหาดใหญ่ เป็นผู้ประสานงานติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อแยกที่ดินวัดร้างออกมายกฐานะเป็นวัดมีพระสงฆ์ต่อไป (หลวงทิพย์สงคราม ต่อมาเลื่อนเป็นพระเสน่หามนตรี)

พระอุปัชฌาย์ปาน(หรือหลวงพ่อปาน) ได้ชักชวนชาวบ้านใกล้เคียง มีตำบลคลองแห ตำบลบ้านพรุ ตำบลควนลังเป็นต้น นำทัพสัมภาระต่างๆมาเพื่อปราบที่และสร้างศาลาให้เสร็จในวันเดียวพออาศัยอยู่ได้เพราะความพร้อมเพรียง ของชาวบ้านก็ทำได้สมความปรารถนา ในการกำหนดวันพระอุปัชฌาย์ปานได้เลือกเอาวันอาทิตย์ที่ ๘ เมษายน พ.ศ. ๒๔๖๖ ตรงกับแรม ๘ ค่ำ เดือน ๕ โดยถือตำราโหราศาสตร์ ว่าเป็นวันดีทางจันทรคติ (อาทิตย์แปดค่ำ จันทร์ สามค่ำ เป็นต้น) เป็นวันที่จะเข้ามาอยู่ที่วัด ซึ่งในพรรษาแรกมีพระภิกษุ ๕ รูป สามเณร ๓ รูป รวมเป็น ๘ รูป  สามเณรรูปหนึ่งในสามคือ สามเณรกลิ่น ศรนรินทร์ (ภายหลังคือพระเทพมุนีเจ้าอาวาสวัดโคกสมานคุณ พระอารามหลวง)

พระครูสมานคุณารักษ์ เจ้าอาวาสวัดต่อจากพระอุปัชฌาย์ปานได้สร้างอุโบสถหลังแรกในความอุปภัมภ์ของพระเสน่หามนตรีและคุณนายเกษร สุคนธหงส์ (เสน่หามนตรี) ได้ทำการผูกพัธสีมา เมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๐ และได้เปลี่ยนชื่อจากวัดโคกเสม็ดชุน เป็นวัดโคกสมานคุณ  ต่อมาในปีพ.ศ.๒๕๑๖ อุโบสถหลังเก่าได้ชำรุดต้องรื้อหลังคาออกหมดและได้สร้างและเปลี่ยนแปลงแบบหลังคาใหม่ตามแบบของกรมศิลปากร จนแล้วเสร็จในปี พ.ศ. ๒๕๑๘

พิกัด GPS. 6.998597 , 100.464131